summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/next-lib/src/spanish/LexiconSpa.gf
blob: fb7352ef0770f2c16113487660fa68b6ccb8c094 (plain)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
--# -path=.:../romance:../common:../abstract:../../prelude

concrete LexiconSpa of Lexicon = CatSpa ** open 
  (M=MorphoSpa), ParadigmsSpa, BeschSpa in {

flags 
  optimize=values ;

lin
   airplane_N = regN "aeroplano" ;	-- avión  is masculine
   answer_V2S = mkV2S (regV "responder") dative ;
   apartment_N = regN "apartamento" ;
   apple_N = regN "manzana" ;
   art_N = regN "arte" ;	
   ask_V2Q = mkV2Q (regV "preguntar") dative ;
   baby_N = regN "bebé" ;		-- can be used for both fem. & masc.
   bad_A = prefA (mkADeg (regA "malo") (regA "peor")) ;
   bank_N = regN "banco" ;
   beautiful_A = prefA (regADeg "bello") ;	-- bella
   become_VA = reflV (regV "convertir") ;  --- convertirse en, volverse, ponerse
   beer_N = regN "cerveza" ;
   beg_V2V = mkV2V (regV "rogar") accusative dative ;   -- pedir
   big_A = prefA (regADeg "grande") ;
   bike_N = regN "bicicleta" ;
   bird_N = regN "pájaro" ;
   black_A = regADeg "negro" ;	-- negra
   blue_A = regADeg "azul" ;
   boat_N = regN "bote" ;
   book_N = regN "libro" ;
   boot_N = regN "bota" ;
   boss_N = regN "jefe" ;
   boy_N = regN "niño" ;
   bread_N = regN "pan" ;
   break_V2 = dirV2 (special_ppV (regV "romper") "roto") ;
   broad_A = regADeg "ancho" ;
   brother_N2 = deN2 (regN "hermano") ;
   brown_A = regADeg "marrón" ; --- *
   butter_N = regN "manteca" ;
   buy_V2 = dirV2 (regV "comprar") ;
   camera_N = regN "cámara" ; -- ["máquina fotográfica"]
   cap_N = regN "gorra" ;
   car_N = regN "auto" ;
   carpet_N = regN "alfombra" ;
   cat_N = regN "gato" ;		-- gata
   ceiling_N = regN "techo" ;
   chair_N = regN "silla" ;
   cheese_N = regN "queso" ;
   child_N = regN "niño" ;		-- niña
   church_N = regN "iglesia" ;
   city_N = femN (regN "ciudad") ;		-- fem
   clean_A = regADeg "limpio" ;
   clever_A = regADeg "inteligente" ;
   close_V2 = dirV2 (regV "cerrar") ;
   coat_N = regN "abrigo" ;
   cold_A = regADeg "frío" ;		-- fría
   come_V = verboV (venir_82 "venir") ;
   computer_N = regN "computadora" ;		-- also computador, ordenador in Spain
   country_N = regN "país" ;		-- masc
   cousin_N = regN "primo" ;
   cow_N = regN "vaca" ;
   die_V = verboV (morir_35b "morir") ;
   dirty_A = regADeg "sucio" ;
   distance_N3 = mkN3 (regN "distancia") genitive dative ;
   doctor_N = regN "médico" ;		-- médica
   dog_N = regN "perro" ;		-- perra
   door_N = regN "puerta" ;
   drink_V2 = dirV2 (regV "tomar") ;     -- beber
   easy_A2V = mkA2V (regA "fácil") dative genitive ;
   eat_V2 = dirV2 (regV "comer") ;
   empty_A = regADeg "vacío" ;
   enemy_N = regN "enemigo" ;		-- enemiga
   factory_N = regN "fábrica" ;	
   father_N2 = deN2 (regN "padre") ;
   fear_VS = mkVS (regV "temer") ;
   find_V2 = dirV2 (verboV (encontrar_38 "encontrar")) ;
   fish_N = mascN (regN "pez") ;
   floor_N = regN "suelo" ;		-- piso
   forget_V2 = dirV2 (regV "olvidar") ;
   fridge_N = regN "heladera" ;
   friend_N = regN "amigo" ;		-- amiga
   fruit_N = regN "fruta" ;
   fun_AV = mkAV (regA "divertido") genitive ;		-- entretenido
   garden_N = regN "jardín" ;
   girl_N = regN "niña" ;
   glove_N = regN "guante" ;
   gold_N = regN "oro" ;
   good_A = prefA (mkADeg (regA "bueno") (regA "mejor")) ; ---- adv?
   go_V = (verboV (ir_46 "ir")) ;
   green_A = regADeg "verde" ;
   harbour_N = regN "puerto" ;
   hate_V2 = dirV2 (regV "odiar") ;
   hat_N = regN "sombrero" ;
   have_V2 = dirV2 (verboV (tener_4 "tener")) ;
   hear_V2 = mkV2 (regV "escuchar") dative ; -- oír_51 
   hill_N = regN "colina" ;
   hope_VS = mkVS (regV "esperar") ;
   horse_N = regN "caballo" ;
   hot_A = regADeg "caliente" ;
   house_N = regN "casa" ;
   important_A = regADeg "importante" ;
   industry_N = regN "industria" ;
   iron_N = regN "fierro" ;
   king_N = regN "rey" ;
   know_V2 = dirV2 (verboV (saber_71 "saber")) ; --   conocer
   lake_N = regN "lago" ;
   lamp_N = regN "lámpara" ;
   learn_V2 = dirV2 (regV "aprender") ;
   leather_N = regN "cuero" ;
   leave_V2 = dirV2 (regV "partir") ;	-- irse, dejar
   like_V2 = dirV2 (regV "gustar") ;
   listen_V2 = dirV2 (regV "escuchar") ;
   live_V = verboV (vivir_7 "vivir") ;
   long_A = regADeg "largo" ;
   lose_V2 = dirV2 (verboV (defender_29 "perder")) ;
   love_N = regN "amor" ;
   love_V2 = dirV2 (regV "amar") ;
   man_N = regN "hombre" ;		-- masc
   married_A2 = mkA2 (regA "casado") dative ;
   meat_N = femN (regN "carne") ;
   milk_N = femN (regN "leche") ;
   moon_N = regN "luna" ;
   mother_N2 = deN2 (femN (regN "madre")) ;	-- fem
   mountain_N = regN "montaña" ;
   music_N = regN "música" ;
   narrow_A = regADeg "estrecho" ;
   new_A = prefA (regADeg "nuevo") ;
   newspaper_N = regN "periódico" ;		-- diario  
   oil_N = regN "aceite" ;
   old_A =  prefA (regADeg "viejo") ;
   open_V2 = dirV2 (special_ppV (regV "abrir") "abierto") ;
   paint_V2A = mkV2A (regV "pintar") accusative (mkPrep "en") ;
   paper_N = regN "papel" ;
   paris_PN = mkPN "Paris" masculine ;
   peace_N = femN (regN "paz") ;
   pen_N = regN "lapicera" ;
   planet_N = mascN (regN "planeta") ;
   plastic_N = regN "plástico" ;
   play_V2 = dirV2 (verboV (jugar_47 "jugar")) ;
   policeman_N = mascN (regN "policía") ;	-- fem refers to the institution
   priest_N = mascN (regN "cura") ;		-- masc
   probable_AS = mkAS (regA "probable") ;	
   queen_N = regN "reina" ;
   radio_N = femN (regN "radio") ;
   rain_V0 = mkV0 (verboV (llover_89 "llover")) ;
   read_V2 = dirV2 (verboV (creer_26 "leer")) ;
   red_A = regADeg "rojo" ;
   religion_N = mkN "religión" "religiones" feminine ;
   restaurant_N = regN "restaurante" ;		-- restorán, restaurán, masc
   river_N = regN "río" ;
   rock_N = regN "roca" ;
   roof_N = regN "techo" ;
   rubber_N = regN "goma" ;
   run_V = regV "correr" ;
   say_VS = mkVS (verboV (decir_28 "decir")) ;
   school_N = regN "escuela" ;
   science_N = regN "ciencia" ;
   sea_N = regN "mar" ;			-- masc & fem 
   seek_V2 = dirV2 (regV "buscar") ;
   see_V2 = dirV2 (verboV (ver_83 "ver")) ;
   sell_V3 = dirV3 (regV "vender") dative ;
   send_V3 = dirV3 (regV "mandar") dative ;
   sheep_N = regN "oveja" ;
   ship_N = femN (regN "nave") ;
   shirt_N = regN "camisa" ;
   shoe_N = regN "zapato" ;
   shop_N = regN "negocio" ;
   short_A = regADeg "corto" ; --- breve
   silver_N = regN "plata" ;
   sister_N = regN "hermana" ;
   sleep_V = verboV (dormir_35 "dormir") ;
   small_A = prefA (regADeg "pequeño") ;
   snake_N = femN (regN "serpiente") ;		-- fem
   sock_N = regN "media" ;
   speak_V2 = dirV2 (regV "hablar") ;
   star_N = regN "estrella" ;
   steel_N = regN "acero" ;
   stone_N = regN "piedra" ;
   stove_N = regN "horno" ;		-- estufa
   student_N = regN "estudiante" ;	-- used both for fem & masc
   stupid_A = regADeg "estúpido" ;
   sun_N = regN "sol" ;	
   switch8off_V2 = dirV2 (regV "apagar") ;
   switch8on_V2 = dirV2 (regV "prender") ;
   table_N = regN "mesa" ; 
   talk_V3 = mkV3 (regV "hablar") dative genitive ;
   teacher_N = regN "maestro" ;		-- maestra
   teach_V2 = dirV2 (regV "enseñar") ;
   television_N = mkN "televisión" "televisiones" feminine ;	-- televisor masc
   thick_A = regADeg "grueso" ;
   thin_A = regADeg "fino" ;			-- delgado
   train_N = regN "tren" ;
   travel_V = regV "viajar" ;
   tree_N = regN "árbol" ;
  --- trousers_N = regN "pantalón" ;	-- masc
   ugly_A = regADeg "feo" ;
   understand_V2 = dirV2 (regV "entender") ;
   university_N = femN (regN "universidad") ;
   village_N = regN "pueblo" ;
   wait_V2 = mkV2 (regV "esperar") dative ;
   walk_V = regV "caminar" ;
   warm_A = regADeg "tibio" ;
   war_N = regN "guerra" ;
   watch_V2 = dirV2 (regV "mirar") ;		-- ver
   water_N = mascN (regN "agua") ;
   white_A = compADeg (regA "blanco") ;
   window_N = regN "ventana" ;
   wine_N = regN "vino" ;
   win_V2 = dirV2 (regV "ganar") ;
   woman_N = femN (regN "mujer") ;
   wonder_VQ = mkVQ (reflV (regV "preguntar")) ;
   wood_N = regN "madera" ;
   write_V2 = dirV2 (special_ppV (regV "escribir") "escrito") ;
   yellow_A = regADeg "amarillo" ;
   young_A = prefA (regADeg "joven") ;

   do_V2 =  dirV2 (verboV (hacer_44 "hacer")) ;
   now_Adv = mkAdv "ahora" ;
   already_Adv = mkAdv "ya" ;
   song_N = mkN "canción" "canciones" feminine ;
   add_V3 = dirV3 (regV "sumar") dative ;
   number_N = regN "número" ;
   put_V2 = dirV2 (verboV (poner_60 "poner")) ;
   stop_V = regV "parar" ; 
   jump_V = regV "saltar" ;

  left_Ord = M.mkOrd (regA "izquierda") ;
  right_Ord = M.mkOrd (regA "derecha") ;
  far_Adv = mkAdv "lejos" ; ----?
   correct_A = regA "correcto" ;
   dry_A = regA "seco" ;
   dull_A = regA "desafilado" ;
   full_A = regA "lleno" ;
   heavy_A = regA "pesado" ;
   near_A = regA "cerca" ;
   rotten_A = regA "podrido" ;
   round_A = regA "redondo" ;
   sharp_A = regA "filoso" ; -- afilado, puntiagudo
   smooth_A = regA "liso" ;     -- suave
   straight_A = regA "directo" ;
   wet_A = regA "mojado" ;
   wide_A = regA "ancho" ;      -- extenso
   animal_N = regN "animal" ;           -- masc (sometimes fem when adj)
   ashes_N = regN "ceniza" ;
   back_N = regN "espalda" ;
   bark_N = regN "corteza" ;
   belly_N = regN "panza" ;             -- barriga
   blood_N = femN (regN "sangre") ;
   bone_N = regN "hueso" ;
   breast_N = regN "seno" ;             -- pecho
   cloud_N = femN (regN "nube") ;
   day_N = mascN (regN "día") ;
   dust_N = regN "polvo" ;
   ear_N = regN "oreja" ;
   earth_N = regN "tierra" ;
   egg_N = regN "huevo" ;
   eye_N = regN "ojo" ;
   fat_N = regN "grasa" ;
   feather_N = regN "pluma" ;
   fingernail_N = regN "uña" ;
   fire_N = regN "fuego" ;
   flower_N = femN (regN "flor") ;
   fog_N = regN "niebla" ;
   foot_N = regN "pie" ;
   forest_N = regN "bosque" ;
   grass_N = regN "pasto" ;             -- hierba, césped (masc)
   guts_N = regN "tripa" ;              -- gut=intestino ---- pl.t. tripas
   hair_N = regN "cabello" ;            -- pelo
   hand_N = femN (regN "mano") ;
   head_N = regN "cabeza" ;
   heart_N = mkN "corazón" "corazones" masculine ;
   horn_N = regN "cuerno" ;
   husband_N = regN "marido" ;  -- esposo
   ice_N = regN "hielo" ;
   knee_N = regN "rodilla" ;
   leaf_N = regN "hoja" ;
   leg_N = regN "pierna" ;
   liver_N = regN "hígado" ;
   louse_N = regN "piojo" ;
   mouth_N = regN "boca" ;
   name_N = regN "nombre" ;
   neck_N = regN "cuello" ;
   night_N = femN (regN "noche") ;
   nose_N = femN (regN "nariz") ;
   person_N = regN "persona" ;
   rain_N = regN "lluvia" ;
   road_N = femN (regN "calle") ;               -- camino
   root_N = femN (regN "raíz") ;
   rope_N = regN "cuerda" ;
   salt_N = femN (regN "sal") ;
   sand_N = regN "arena" ;
   seed_N = regN "semilla" ;
   skin_N = femN (regN "piel") ;        -- fem
   sky_N = regN "cielo" ;
   smoke_N = regN "humo" ;
   snow_N = femN (regN "nieve") ;       -- fem
   stick_N = mkN "bastón" "bastones" masculine ;                -- palo
   tail_N = regN "cola" ;
   tongue_N = regN "lengua" ;
   tooth_N = regN "diente" ;
   wife_N = regN "esposa" ;
   wind_N = regN "viento" ;
   wing_N = regN "ala" ;
   worm_N = regN "gusano" ;             -- lombriz (fem)
   year_N = regN "año" ;
  bite_V2 = dirV2 (verboV (morder_50b "morder")) ;
   blow_V = regV "soplar" ;
   burn_V = regV "quemar" ;
  count_V2 = dirV2 (verboV (contar_38b "contar")) ;
  cut_V2 = dirV2 (regV "cortar") ;
   dig_V = regV "escarbar" ;
   fall_V = verboV (caer_20 "caer") ;
  fear_V2 = dirV2 (regV "temer") ;
  fight_V2 = dirV2 (regV "pelear") ;
   float_V = regV "flotar" ;
   flow_V = verboV (influir_45 "fluir") ;             -- circular
   fly_V = regV "volar" ;
   freeze_V = regV "congelar" ;
   give_V3 = dirdirV3 (verboV (dar_27 "dar")) ;
  hit_V2 = dirV2 (regV "golpear") ;
  hold_V2 = dirV2 (verboV (tener_4 "tener")) ;
  hunt_V2 = dirV2 (regV "cazar") ;
  kill_V2 = dirV2 (regV "matar") ;
   laugh_V = regV "reir" ; ----V reír_67
   lie_V = reflV (regV "acostar") ; --  "acostarse"
   play_V = regV "jugar" ;
  pull_V2 = dirV2 (regV "tirar") ;
  push_V2 = dirV2 (regV "empujar") ;
  rub_V2 = dirV2 (regV "resfregar") ;
  scratch_V2 = dirV2 (regV "rascar") ;
   sew_V = regV "coser" ;
   sing_V = regV "cantar" ;
   sit_V = reflV (regV "sentar") ;
  smell_V = verboV (oler_52 "oler") ;
   spit_V = regV "escupir" ;
  split_V2 = dirV2 (regV "separar") ; -- dividir,) ;
  squeeze_V2 = dirV2 (regV "exprimir") ;
  stab_V2 = dirV2 (regV "apuñalar") ;
   stand_V = verboV (estar_2 "estar") ; ---- "estar de pie" ;
  suck_V2 = dirV2 (regV "chupar") ;
   swell_V = regV "tragar" ;
   swim_V = regV "nadar" ;
   think_V = regV "pensar" ;
  throw_V2 = dirV2 (regV "tirar") ;
  tie_V2 = dirV2 (regV "atar") ;
   turn_V = regV "doblar" ;
   vomit_V = regV "vomitar" ;
  wash_V2 = dirV2 (regV "lavar") ;
  wipe_V2 = dirV2 (regV "secar") ;
    breathe_V = (regV "respirar") ;

  john_PN = mkPN "Juan" masculine ;
  today_Adv = mkAdv "hoy" ;

  grammar_N = regN "gramática" ;
  language_N = regN "lengua" ;
  rule_N = regN "regla" ;


} ;